Checklist lễ vật
Chọn mâm gọn hay đầy đủ hơn, mặn hay chay, và vùng miền — danh sách tự điều chỉnh theo lựa chọn. Tra từng lễ vật nếu cần giải thích chi tiết từng món.
Gợi ý tham khảo — bạn có thể rút gọn hoặc thêm theo tục nhà. Tick từng món được lưu trên trình duyệt này.
Muốn đọc gợi ý chi tiết từng món (mặn/chay, vùng miền)? Mở phần lễ vật trên trang văn khấn.
Văn khấn dùng trong nghi lễ này
Trình tự từng bước
- 1. Chuẩn bị mâm cơm giỗ
Món người mất thích ăn (nếu nhớ được) + món truyền thống: gà, xôi, canh, rau. Một số nhà nấu đồ chay.
- 2. Dọn ban thờ gia tiên
Lau sạch, thay nước lọ, bình hoa. Treo ảnh người mất (nếu có).
- 3. Bày mâm, thắp hương
Bày mâm trước bàn thờ. Thắp hương, vái ba lạy.
- 4. Đọc văn khấn giỗ / gia tiên
Đọc bài khấn giỗ hoặc bài gia tiên — nhắc tên, ngày giỗ, lòng con cháu.
- 5. Mời họ hàng dùng cơm (tùy chọn)
Sau khi cúng, hạ lễ — mâm cơm giỗ là bữa sum họp. Con cháu vái mời người mất "về dùng" trước khi ăn.
- 6. Hóa vàng (tùy nhà) (tùy chọn)
Một số nhà hóa vàng mã sau giỗ — làm ngoài sân, an toàn cháy.
Sau khi khấn
Hạ lễ sau khi cúng; mâm cơm giỗ thường là bữa chính mời họ hàng. Hóa vàng mã sau lễ tùy nhà (phổ biến có). Không vứt đồ lễ khi hương còn cháy.
Trường hợp thực tế
- Nhà chị Hương giỗ bà ngoại 20/8 âm: sáng nấu mâm có canh bầu (bà thích), 11h cúng — trưa mời cậu dì ăn cơm giỗ.
- Anh Tuấn giỗ cha 3/12 âm: làm chay vì cha ăn chay trước khi mất — mâm chay trang nghiêm, vẫn đọc khấn đủ.
Khác nhau theo vùng
Phong tục không giống nhau giữa Bắc – Trung – Nam. Bạn chọn đúng tục nhà mình, không cần làm đủ mọi mục dưới đây.
- Miền Bắc: mâm giỗ thường đầy đủ, mời họ hàng phổ biến.
- Miền Trung: có thể cúng thêm tại mộ nếu gần ngày giỗ.
- Miền Nam: giỗ có thể gọn hơn; một số nhà "giỗ tổng" nhiều đời một ngày.
- Tùy nhà: ngày giỗ tính theo âm lịch — phải tra đúng ngày.
| Vùng | Loại | Chi tiết |
|---|---|---|
| Miền Nam | Trình tự · Giỗ đúng ngày âm | Giỗ miền Nam thường giữ đúng ngày âm hàng năm — nếu trùng tháng nhuận, gia đình chọn một ngày và giữ cố định. |
Lưu ý dễ nhầm
- Nhầm ngày giỗ âm với dương — giỗ luôn tính âm lịch.
- Không vội dọn mâm khi hương còn cháy.
- Hóa vàng cẩn thận — tránh trong nhà kín.
Câu hỏi thường gặp
Giỗ cúng sáng hay chiều?
Phổ biến sáng hoặc trưa. Một số nhà cúng chiều nếu sáng bận — quan trọng là trong ngày giỗ âm lịch.
Giỗ cần những gì?
Tối thiểu: hương, hoa, mâm cơm (hoặc xôi, trái cây), bài khấn. Mâm đầy: gà, canh, rượu, vàng mã.
Quên ngày giỗ có cúng bù được không?
Nhiều gia đình cúng bù ngày hôm sau hoặc cuối tuần — có lòng quan trọng. Không có quy định cứng.
Giỗ có phải ăn chay không?
Tùy gia đình và người mất. Một số giỗ chay, một số mâm mặn — cả hai đều phổ biến.